جملات مقایسه غیرواقعی — als ob / als wenn + Konjunktiv II

بسیاری از زبان‌ها عبارتی مانند «انگار» یا «گویی» برای توصیفِ یک مقایسه‌ی خیالی دارند — چیزی چنین به نظر می‌رسد، یا کسی چنان رفتار می‌کند، که گویی چیزی معیّن راست است، هرچند در واقع اصلاً چنین نیست. این دقیقاً همان چیزی است که als ob و als wenn در آلمانی بیان می‌کنند — دو حرف ربطِ کاملاً هم‌معنی، که als ob در نوشتار و گفتارِ رسمی اندکی رایج‌تر است. ایده‌ی کلیدی که باید نخست درک کرد این است که این جمله‌واره‌ها همواره یک برداشت یا ظاهرِ بیرونی را توصیف می‌کنند، در حالی که واقعیتِ زیربنایی متفاوت یا دقیقاً برعکسِ آن است؛ Er tut, als ob er krank wäre یعنی او تظاهر به بیماری می‌کند در حالی که در واقعیت اصلاً بیمار نیست.

دستورِ پشتِ این ساختار بر دو قاعده‌ی به‌هم‌پیوسته استوار است. نخست، چون als ob و als wenn یک جمله‌واره‌ی پیرو معرفی می‌کنند، فعلِ صرف‌شده به انتهای آن جمله‌واره رانده می‌شود، دقیقاً مانند weil یا dass. دوم، و مهم‌تر، فعل باید در Konjunktiv II باشد، هرگز نه در وجهِ اخباریِ معمولی، زیرا همین وجه است که نشان می‌دهد فرض غیرواقعی است — بدون آن، جمله معنای اساسیِ خود، یعنی تمایز‌گذاشتنِ میانِ ظاهر و واقعیت، را از دست می‌دهد. وقتی برداشت به زمان حال مربوط است، Konjunktiv II Präsens به کار می‌رود (wäre، hätte، یا دیگر شکل‌های وجهی)؛ وقتی برداشت به چیزی مربوط است که گویی پیشاپیش رخ داده، Konjunktiv II Perfekt به کار می‌رود — hätte یا wäre به‌علاوه‌ی Partizip II — مانند Sie spricht, als ob sie ihn nie gekannt hätte.

یک شکلِ کوتاه‌شده‌ی بسیار رایج نیز وجود دارد: می‌توان ob یا wenn را حذف کرد و فقط als را نگه داشت، اما این حذف یک تغییر در ترتیبِ واژگان را ناگزیر می‌کند — فعلِ صرف‌شده بی‌درنگ پس از als، در جایگاهِ دوم، بازمی‌گردد، مانند یک جمله‌واره‌ی اصلیِ معمولی: Er tut, als wäre er krank به‌جای Er tut, als ob er krank wäre. معنا یکسان است؛ تفاوت صرفاً سبکی است، میانِ یک نسخه‌ی بلندتر و رسمی‌تر و یک نسخه‌ی کوتاه‌تر و محاوره‌ای‌تر.

پرتکرارترین اشتباهِ زبان‌آموزان به‌کاربردنِ وجهِ اخباریِ معمولی پس از als ob است، به این پندار که آن را با یک مقایسه‌ی توصیفیِ ساده اشتباه گرفته‌اند — این کار جمله را کاملاً از معنای موردِ نظرش تهی می‌کند، زیرا بدونِ Konjunktiv II هیچ‌چیز آن را از یک مقایسه‌ی واقعی متمایز نمی‌کند. اشتباه رایجِ دوم فراموش‌کردنِ وارونه‌سازیِ فعل هنگام استفاده از alsِ کوتاه‌شده به‌تنهایی است، که Er tut, als er krank wäre را پدید می‌آورد به‌جای شکلِ درستِ Er tut, als wäre er krank.