ابزارهای اتصال دوتایی — Zweiteilige Konnektoren

حروف ربطِ دوبخشی، یا Zweiteilige Konnektoren، هرگز به‌تنهایی ظاهر نمی‌شوند؛ به دو نیمه‌ی جدایی‌ناپذیر تقسیم می‌شوند، جایی که نیمه‌ی نخست نشان می‌دهد نیمه‌ی دوم در راه است، و هیچ‌یک را نمی‌توان حذف کرد یا با حرف ربطِ دیگری عوض کرد. کارکردِ اصلی‌شان پیوند‌دادنِ دو عنصرِ از نظر دستوری موازی است — خواه جمله‌واره‌های کامل، واژه‌های تنها، یا عبارت‌هایی در درونِ یک جمله‌ی واحد — که به سبک دقتی منطقی می‌بخشد که حروف ربطِ ساده نمی‌توانند با آن برابری کنند.

sowohl...als auch یک ترکیبِ مثبت از دو عنصر را بیان می‌کند، که هر دو هم‌زمان راست یا حاضرند، و با «هم... و هم» متناظر است. weder...noch دقیقاً نقطه‌ی مقابلِ آن است: هر دو عنصر را هم‌زمان نفی می‌کند و پیشاپیش نفی را در خود دارد، پس هرگز به یک nicht یا kein افزوده در همان جمله‌واره نیاز ندارد — انجامِ این کار یک نفیِ مضاعفِ ناپذیرفتنی پدید می‌آورد. entweder...oder یک انتخابِ انحصاری میانِ دو گزینه بدونِ گزینه‌ی سوم را بیان می‌کند، و این ویژگیِ متمایز را دارد که وقتی جمله‌ای واقعاً با entweder آغاز شود، وارونه‌سازی (inversion) را برمی‌انگیزد — فعلِ صرف‌شده درست پیش از نهاد می‌آید، مانند Entweder kommst du mit, oder ich gehe allein (یا تو همراه می‌آیی، یا من تنها می‌روم).

nicht nur...sondern auch اطلاعاتی فراتر از آنچه انتظار می‌رود می‌افزاید، و نشان می‌دهد که چیزی به عنصرِ نخست محدود نیست بلکه به یک عنصرِ دوم، که اغلب شگفت‌آور است، گسترش می‌یابد، و معمولاً با رنگی از تأکید همراه است. zwar...aber هدفی متفاوت را برآورده می‌کند: گوینده در نیمه‌ی نخست واقعیتی را می‌پذیرد، سپس در نیمه‌ی دوم آن را با یک قید نقض می‌کند — عنصری اساسی در نوشتنِ استدلالی و مقالاتِ نظری، زیرا پیش از یک داوریِ نهایی توازن را نشان می‌دهد.

بیشترِ این حروف ربط ترتیبِ عادیِ واژگان را حفظ می‌کنند، جز weder و entweder وقتی جمله را می‌گشایند، جایی که ترتیب چنین می‌شود: عنصرِ آغازین، سپس فعل، سپس نهاد. برخلافِ حروف ربطِ وابسته‌ساز مانند weil یا dass، حروف ربطِ دوبخشی فعل را به انتهای جمله‌واره‌ی دوم نمی‌رانند، زیرا دو واحدِ برابر را به هم پیوند می‌دهند نه یک جمله‌واره‌ی اصلی و یک پیرو را.

رایج‌ترین اشتباه افزودنِ nicht یا kein در درونِ جمله‌واره‌ای است که پیشاپیش weder...noch دارد، که نادرستِ Er hat weder kein Geld noch keine Zeit را پدید می‌آورد به‌جای درستِ Er hat weder Geld noch Zeit، زیرا weder...noch پیشاپیش نفیِ کامل را حمل می‌کند و به هیچ واژه‌ی نفیِ افزوده‌ای نیاز ندارد.