ویژگی‌های نوشتار دانشگاهی در زبان آلمانی

آلمانیِ دانشگاهی و علمی (wissenschaftliche Sprache) صرفاً موضوعِ واژگانِ سنگین‌تر نیست؛ نظامی منسجم از گزینش‌های سبکی است که برای زدودن ذهنیت از متن و بخشیدن ویژگی‌ای عینی و اثبات‌پذیر به آن طراحی شده است — همان ویژگی‌ای که آن را به‌تیزترین شکل از آلمانیِ گفتاری یا حتی از نوشتار رسمیِ معمولی جدا می‌کند. نخستین و مهم‌ترین قاعده، پرهیز از ضمیر اول‌شخصِ ich تا حد ممکن است، زیرا فرض بر این است که دانشِ پژوهشی نه بر نظرِ یک فرد بلکه بر یافته‌هایی استوار است که هر پژوهشگری در اصل می‌توانست به آن‌ها برسد. بنابراین Ich habe untersucht («من بررسی کردم») با مجهولِ es wurde untersucht («بررسی شد»)، با ضمیر غیرشخصیِ man، یا با عبارت‌های غیرشخصیِ آماده‌ای مانند es lässt sich feststellen («می‌توان دریافت») و es ist davon auszugehen («باید فرض کرد») جایگزین می‌شود. همین جابه‌جایی است که دقیقاً دانشجویی را که هنوز با صدای شخصی می‌نویسد از پژوهشگری که با صدای دانشِ پژوهشی می‌نویسد جدا می‌کند.

ستون دوم، دقتِ اصطلاح‌شناختی است: هر مفهوم پیش از به‌کار رفتن تعریف می‌شود، و واژه‌هایی با معنایی روشن و محدود بر واژه‌های کلی و چندمنظوره ترجیح داده می‌شوند. نویسنده به‌جای فعلِ همه‌کارهٔ sagen («گفتن»)، بسته به ظرافت دقیقی که در نظر دارد، äußern، darlegen یا feststellen را برمی‌گزیند — بیان یک نظر، ارائه یک استدلال، یا اثبات یک یافته. ستون سوم، تنوع واژگانی است: تکرار همان فعل ساده در سراسر یک بند، ضعفی سبکی است، بنابراین نویسندگان میان مترادف‌های نزدیک و دقیق جابه‌جا می‌شوند؛ این با ساختارهای فعلِ کمک‌رسان (Funktionsverbgefüge) مستقیماً هم‌پوشانی دارد، زیرا eine Analyse durchführen («انجام دادن یک تحلیل») در بافت رسمیِ دانشگاهی از نظر سبکی نیرومندتر از فعلِ خالیِ analysieren خوانده می‌شود.

ستون چهارم، حروف ربط منطقی‌ای است که جریان یک استدلال را سامان می‌دهند: darüber hinaus، ferner و zudem برای افزودن؛ jedoch، hingegen و indessen برای تقابل؛ folglich، demnach و mithin برای نتیجه؛ و d. h.، nämlich و beispielsweise برای روشن‌سازی. این حروف ربط از همتایان روزمره‌شان aber/weil/deshalb دقیق‌ترند، زیرا رابطه منطقیِ دقیق را مشخص می‌کنند — نتیجهٔ ضروری، توضیح، یا تقابل جزئی.

رایج‌ترین اشتباه در میان زبان‌آموزان پیشرفته، درآمیختن سطوح زبانی است: نوشتن یک جمله دانشگاهیِ دقیق و مجهول و سپس بستن بند با ich denke («فکر می‌کنم») که همان انسجام سبکیِ تازه‌برقرارشده را می‌شکند. حفظِ یک سطح زبانی واحد از نخستین واژهٔ جمله تا آخرین واژهٔ آن همان چیزی است که تعیین می‌کند متن به‌راستی دانشگاهی است یا صرفاً نثری معمولی که با واژگان دشوار پر شده است.