ادات ربط اساسی بین جملات — Konjunktionen

همین‌که شروع به صحبت در بازه‌های طولانی‌تر می‌کنید، جمله‌های کوتاهِ ازهم‌گسیخته کافی نیستند — باید ایده‌ها را به هم پیوند دهید: یک فکر را به فکر دیگری بیفزایید، یک انتخاب پیش بگذارید، در برابر چیزی مقاومت کنید، دلیلی بیاورید، یا یک گزاره‌ی نادرست را تصحیح کنید. در سطح A1، آلمانی این کار را با پنج کلمه‌ی پیونددهنده‌ی اساسی انجام می‌دهد: und (و)، oder (یا)، aber (اما)، denn (چون)، sondern (بلکه).

مزیت بزرگ این پنج کلمه این است که اصلاً ترتیب کلمات جمله‌ی پس از خود را بر هم نمی‌زنند — فعل دقیقاً همان‌جایی که معمولاً می‌رود می‌ماند، یعنی جایگاه دوم، انگار پیونددهنده اصلاً آنجا نیست. Ich lerne Deutsch را با Ich wohne in Berlin, und ich lerne Deutsch مقایسه کنید: فعل lerne در جمله‌ی دوم در جایگاه دوم می‌ماند، هرچند und پیش از آن افزوده شده است. این با پیونددهنده‌های دیگری که در سطوح بالاتر خواهید دید (مثل weil یا dass) فرق دارد، که فعل را تا انتهای جمله می‌رانند — پس تا وقتی این مرحله‌ی آسان‌تر برقرار است از آن لذت ببرید.

معناها ساده و مستقیم‌اند: und دو ایده‌ی مرتبط را به هم می‌پیوندد، oder یک انتخاب میان گزینه‌ها پیش می‌گذارد، aber یک تقابل یا تناقض کلی را بیان می‌کند، denn دلیلی برای آنچه تازه گفته شد می‌آورد. sondern پیچیده‌ترینشان است، چون هرچند آن هم چیزی شبیه «بلکه» معنا می‌دهد، نمی‌توان به آزادی aber از آن استفاده کرد.

تفاوت دقیق میان aber و sondern قلب این درس است. aber همیشه برای یک تقابل به کار می‌آید، خواه جمله‌ی اول مثبت باشد خواه منفی، مثل Ich bin müde, aber ich lerne (خسته‌ام، اما درس می‌خوانم). از سوی دیگر، sondern فقط تحت یک شرط سخت‌گیرانه پدیدار می‌شود: جمله‌ی اول باید با nicht یا kein نفی شده باشد، و جمله‌ی دوم باید آن اطلاعات نادرست را با جایگزین کردنِ اطلاعات درست تصحیح کند — نه اینکه صرفاً یک تقابل کلی را بیان کند. مقایسه کنید: Ich bin nicht müde, aber ich schlafe (خسته نیستم، اما می‌خوابم — یک تقابل کلی که دو واقعیت جدا را توصیف می‌کند) در برابر Ich bin nicht müde, sondern fit (خسته نیستم، بلکه سرحالم — اینجا sondern یک ویژگی را با ویژگی درست، در دلِ همان ایده، جایگزین می‌کند).

بسیاری از زبان‌ها این مرز را چنین تیز نمی‌کشند — یک کلمه‌ی واحد برای «اما/بلکه» اغلب هر دو حالت را می‌پوشاند — پس زبان‌آموزان مکرراً aber را همه‌جا بیش از حد به کار می‌برند، حتی جایی که sondern لازم است، و به جای شکل درست Ich bin nicht Student, sondern Lehrer (من دانشجو نیستم، بلکه معلمم) می‌گویند Ich bin nicht Student, aber Lehrer. قاعده‌ای که باید نگهش دارید: اگر جمله‌ی اول منفی است و جمله‌ی دوم به جای اینکه صرفاً با آن تقابل داشته باشد آن را تصحیح می‌کند، sondern تنها انتخاب درست است.