برخی افعال آلمانی به یک ضمیر کوچک اضافی به نام ضمیر بازتابی (Reflexivpronomen) نیاز دارند تا نشان دهند فاعل کار را روی خود یا برای خود انجام میدهد: sich waschen بهطور تحتاللفظی یعنی «خود را شستن». به این ساختار روزانه نیاز دارید — برای صحبت دربارهٔ کارهای صبحگاهی (شستن، لباس پوشیدن)، احساسات (خوشحال شدن، عصبانی شدن)، و بسیاری موقعیتهای دیگر که در ترجمه اصلاً معنای آشکارِ «بازتابی» ندارند.
ضمیر بازتابیِ sich ثابت نیست — درست مانند دیگر ضمایری که پیشتر میشناسید، با فاعل تغییر میکند: ich → mich، du → dich، er/sie/es → sich، wir → uns، ihr → euch، sie/Sie → sich. توجه کنید که sich تنها با سومشخص مفرد و جمعِ محترمانه ظاهر میشود؛ هر شخص دیگری همان ضمایر Akkusativ — mich، dich، uns، euch — را که در A1 آموختید دوباره به کار میبرد، که آنها را آسانتر از آنچه به نظر میرسند به یاد میآورید.
از نظر ترتیب کلمات، ضمیر بازتابی در یک جملهٔ اصلی درست پس از فعل صرفشده میآید: Ich wasche mich jeden Morgen. در یک پرسش، فعل و فاعل مانند همیشه جابهجا میشوند، اما ضمیر همچنان پس از فاعل میآید: Wäschst du dich?
یک نکتهٔ مهم: بیشتر افعال بازتابی ضمیر را در حالت Akkusativ به کار میبرند، اما برخی وقتی مفعول مستقیم دیگری در همان جمله باشد — مانند یک عضو بدن — آن را در حالت Dativ به کار میبرند: Ich wasche mir die Hände — در اینجا mir در حالت Dativ است، چون die Hände مفعول مستقیمِ واقعی است.
اینجا جایی است که آلمانی بیشترین تفاوت را با بسیاری از زبانهای دیگر دارد: شمار زیادی از افعال بازتابیِ آلمانی اصلاً بهصورت بازتابی ترجمه نمیشوند. برای مثال، sich freuen صرفاً یعنی «خوشحال بودن»، نه «خود را خوشحال کردن»؛ sich interessieren für یعنی «به... علاقهمند بودن»؛ sich beeilen یعنی «عجله کردن». بسیاری از زبانها اینها را با افعال معمولی و بدون هیچ معادلی برای «خود» بیان میکنند، در حالی که در آلمانی sich بخشی ضروری و غیراختیاری از فعل است — حذف آن میتواند معنا را بهکلی تغییر دهد یا جمله را از نظر دستوری نادرست کند.
رایجترین اشتباه، فراموش کردن کاملِ sich با این افعالِ بهظاهر غیربازتابی است، چون معنا بهطور شهودی «خود» را نمیطلبد. این کار جملات نادرستی مانند Ich interessiere für Fußball را بهجای شکل درست Ich interessiere mich für Fußball پدید میآورد. راهحل عملی: از همان روز نخست که یک فعل بازتابی میآموزید، آن را همراه با sich همچون یک واحد جداییناپذیر حفظ کنید، درست مانند وقتی که یک اسم را همراه با حرف تعریفش حفظ میکنید.