Imagjino që i thua një shoku: "Po të kisha kohë, do të udhëtoja me ty." Kjo është një fjali hipotetike — flet për diçka jo reale ose të pasigurt, jo për një fakt. Në gjermanisht, ky lloj fjalie kërkon një formë të veçantë të quajtur Konjunktiv II, e cila është krejt e ndryshme nga koha e tashme e thjeshtë që mësove në A1 dhe A2.
Pse na duhet kjo formë? Sepse gjermanishtja bën një dallim të prerë midis asaj që është reale ("unë udhëtoj") dhe asaj që është hipotetike, e dëshiruar ose e sjellshme ("po të udhëtoja", "do të doja të udhëtoja", "a mund të udhëtoje me mua"). Shumë gjuhë e shprehin këtë ndryshim vetëm përmes kontekstit ose një fjale të vetme ndihmëse; gjermanishtja, përkundrazi, e shënon qartë përmes vetë formës së foljes.
Në praktikë, Konjunktiv II mbulon tri situata kryesore: së pari, dëshirat — shprehjen e një dëshire për diçka që aktualisht nuk është e vërtetë ("do të doja të isha atje"); së dyti, kërkesat e sjellshme — të kërkosh diçka me takt në vend që të japësh një urdhër të drejtpërdrejtë ("a mund të më ndihmosh" në vend të "më ndihmo"); dhe së treti, kushtet joreale — një fjali që fillon me wenn dhe që përshkruan një situatë që në të vërtetë nuk po ndodh ("po të kisha para, do të blija një shtëpi").
Strukturalisht, rregulli i artë është i thjeshtë: shumica e foljeve gjermane nuk përdorin një formë të tyren të veçantë të Konjunktiv II në të folurit e përditshëm, ndaj mbështetemi te folja ndihmëse würde plus folja kryesore në paskajore në fund të fjalisë. Por një grusht foljesh shumë të zakonshme — sidomos sein dhe haben, dhe foljet modale können, müssen, dürfen dhe sollen — kanë format e tyre të shkurtra që thjesht duhet t'i mësosh përmendësh: wäre, hätte, könnte, müsste, dürfte, sollte. Këto janë më të shkurtra dhe më të natyrshme se würde me to, ndaj gjermanishtfolësit i preferojnë në çdo nivel.
Një pikë e rëndësishme për renditjen e fjalëve: nëse fjalia fillon me wenn, folja e zgjedhuar kalon në fund të asaj fjalie, ndërsa në fjalinë kryesore që pason, folja vjen menjëherë pas presjes — ashtu si në fjalitë e tjera kushtore që tashmë i njeh.
Gabimi më i shpeshtë që bëjnë nxënësit është përdorimi i würde me sein dhe haben në vend të formave të tyre të veçanta, duke prodhuar diçka si "Ich würde Zeit haben" në vend të formës së saktë dhe shumë më të natyrshme "Ich hätte Zeit." Mbaj mend: me sein, haben dhe shumicën e foljeve modale, përdor formën e veçantë drejtpërdrejt — kurrë nuk të duhet würde me to.