Gjermanishtja është e njohur për gjenerimin e fjalëve të reja thuajse pa kufi, duke huazuar rrallë nga gjuhë të tjera, përmes dy mekanizmave kryesorë: përbërjes (Komposition), që bashkon dy ose më shumë fjalë të pavarura në një fjalë të re, dhe prejardhjes (Derivation), që shton prapashtesa ose parashtesa te një rrënjë ekzistuese. Zotërimi i këtyre dy mekanizmave hap mijëra fjalë të përbëra ose të prejardhura pa i mësuar përmendsh një nga një, sepse kuptimi i tyre mund të ndërtohet logjikisht nga pjesët e tyre.
Në përbërje, rregulli vendimtar është se fjala e fundit në zinxhir përcakton si gjininë gramatikore ashtu edhe kuptimin bazë të tërë përbërjes, ndërsa gjithçka para saj funksionon si përcaktor. der Schlüssel (çelës) i bashkangjitur te die Tür (derë) nuk jep "dera e çelësit" por der Türschlüssel — një çelës posaçërisht për derën — duke marrë gjininë mashkullore të Schlüssel sepse është elementi i fundit. Kjo do të thotë se strategjia më e mirë për të deshifruar një fjalë gjermane të gjatë e të panjohur është ta lexosh nga e djathta në të majtë: identifiko fillimisht fjalën bazë në fund, pastaj shto kuptimet përcaktuese të fjalëve që i paraprijnë. Edhe një fjalë e frikshme si Lebensversicherungsgesellschaft zbërthehet lehtë në Gesellschaft (shoqëri), e përcaktuar nga Versicherung (sigurim), e përcaktuar nga ana tjetër nga Leben (jetë) — një shoqëri sigurimi jete.
Prejardhja funksionon ndryshe: prapashtesat si -ung, -heit, -keit, -schaft dhe -tion i kthejnë foljet ose mbiemrat në emra, dhe gati të gjithë emrat e prodhuar kështu janë të gjinisë femërore — një rregull mjaftueshëm i besueshëm sa t'i besosh pa mësuar gjininë rast pas rasti. Parashtesat si ver-, ent-, be-, zer- dhe er- bashkangjiten te foljet dhe mund ta ndryshojnë kuptimin rrënjësisht: kaufen ("të blesh") bëhet verkaufen ("të shesësh"); brechen ("të thyesh") bëhet zerbrechen ("të copëtosh krejtësisht"). E rëndësishme, ndryshe nga parashtesat e ndashme si auf- ose mit-, këto parashtesa nuk shkëputen kurrë nga folja dhe nuk marrin kurrë ge- në Partizip II: verkauft, jo geverkauft — një dallim që shumë nxënës e ngatërrojnë mes parashtesave të ndashme dhe të pandashme.
Gabimi tjetër i shpeshtë është të përpiqesh të mësosh çdo fjalë të përbërë si njësi të veçuar në vend që të stërvitësh syrin ta zbërthesh në pjesë të njohura — një aftësi që të kursen orë të tëra ushtrimesh fjalori dhe i kthen fjalët e gjata në një burim vetëbesimi e jo frike.